Onze Historie: Ruim 100 jaar muzikale passie in Twente
Het Twents Mandoline- en Gitaarorkest (TMGO) kent een rijke geschiedenis van ruim een eeuw, begonnen vlak na de Eerste Wereldoorlog met de mandoline als centraal instrument. Pas veel later groeide de rol van de gitaar. Na periodes van bloei en krimp, viert het orkest in 2022 zijn 100-jarig jubileum. Dat bekroond wordt met de Koninklijke Erepenning. Het orkest ontwikkelt een eigentijdse focus op vernieuwing en samenwerking.
1922 – 1945: De vroege jaren en de fusie
Op 25 oktober 1922 werd het orkest opgericht onder de naam Enschedees Mandoline Orkest Ons Genoegen, met de heer Willemsen als eerste dirigent. Hij zou dit 33 jaar doen. Het orkest begon met acht man. Twee jaar later splitste zich een deel af vanwege een verschil van inzicht over de te volgen koers: plezier maken of presteren. Enschede werd in die tijd sterk beïnvloed door de Twentse textielindustrie en het daaruit voortgekomen verenigingsleven.
De mandoline was populair binnen de arbeidersbeweging. Het instrument was goedkoop en leende zich uitstekend voor samenspel. De orkesten waren talrijk en groot in ons land. Na een periode van gestage groei volgde op 13 mei 1945 een belangrijk keerpunt: een fusie met de mandolineclub PALVU (“Proletariërs aller landen, verenigt u!”). Een orkest dat oorspronkelijk was voortgekomen uit de eerdere afscheiding. Onder de nieuwe naam Verenigd Enschedees Mandoline Orkest Ons Genoegen (VEMOG) brak een ware gouden tijd aan.
1948 – 1970: Hoogste eer en stabilisatie
In 1948 behaalde het orkest de prestigieuze Dr. A.P. Murkens prijs, destijds de hoogste eer voor mandolineorkesten in Nederland. Ook internationaal gooide VEMOG hoge ogen op diverse concoursen. In 1953 nam de heer Paul de Heer het stokje over. Hij was decennialang een centrale figuur in de Enschedese muziekwereld. Hoewel het ledenaantal in de jaren ’60 landelijk terugliep, wist VEMOG te stabiliseren tussen de 25 en 30 leden, mede door de instroom van muzikanten uit opgeheven zusterverenigingen in de regio.
1971 – 2008: Regionale wortels en internationale reizen
Omdat de leden inmiddels uit heel Twente kwamen, werd de naam in 1971 gewijzigd in Twents Mandoline Orkest (TMO). Deze periode kenmerkte zich door vele buitenlandse concertreizen, met als absoluut hoogtepunt een tournee door Denemarken. In 1989 werd de huidige dirigent, Leo van Rutte, benoemd nadat hij tijdens zijn gitaarstudie benaderd was door Paul de Heer.
Toestemming van de componist: In 2005 kreeg dirigent Leo van Rutte persoonlijk toestemming van Mikis Theodorakis om een speciale bewerking van de Mauthausen Cyclus te maken voor mandoline- en gitaarorkest. Dit was een uitzonderlijke eer, aangezien de cyclus wereldwijd bekendstaat als een van de belangrijkste muzikale monumenten voor de Holocaust. De première van deze bewerking vond dat jaar plaats in de Grote Kerk in Enschede.
Huidige naam: In 2008 veranderde de naam in Twents Mandoline en Gitaar Orkest, passend bij de grotere rol van de gitaar. Dit is de officiële schrijfwijze bij de KvK, maar in teksten wordt meestal de taalkundig correcte spelling gehanteerd: Twents Mandoline- en Gitaarorkest. De afkorting is TMGO.
Lees verder op pagina 2: 2010 – Heden: Vernieuwing en Erepenning